De verhalen van de overwonnenen
W e hebben er lang op moeten wachten, de verhalen van de overwonnenen. Hoe was het om deel uit te maken van de verliezende krijgsmachten van het Derde Rijk en het keizerrijk Japan? Erg populair zijn dergelijke verhalen - zeker in eigen land - natuurlijk niet. Hoewel de roman `Menselijke Voorwaarden´ van de Japanner Junper Gonikawa (1956) ook in Japan bij verschijnen een succes was. Doorgaans is dit evenwel niet het geval. Wellicht speelde de schaamte een rol, omdat het avontuur met grote woorden was aangegaan. Dan is teloorgang des te treuriger. Er is niets heldhaftigs aan de terugtocht. Dat we in Nederland lang hebben moeten wachten op `Menselijke Voorwaarden´ ligt meer aan de omvang van de roman en de angst van uitgevers er weinig aan te kunnen verdienen.Vorig jaar verscheen het 1500 pagina´s tellende meesterwerk eindelijk als de verdiende uitgave in het Nederlands. Verfilmd was het al eerder. Het is het onvoorstelbare verhaal van een jonge ambtenaar die poog...